Chất liệu quyết định món đồ dùng được bao lâu, chăm khó hay dễ, và ở khí hậu Việt Nam thì còn quyết định có mặc nổi hay không.
Bắt đầu từ cách dùng
Trước khi xem mẫu, trả lời bốn câu:
- Dùng ở đâu — trong phòng máy lạnh hay ngoài trời?
- Dùng bao nhiêu lần — hằng ngày hay vài dịp trong năm?
- Giặt giũ thế nào — giặt máy được hay phải giặt khô?
- Chịu được mức chăm sóc nào — sẵn sàng là ủi thường xuyên không?
Bốn câu này loại bỏ được phần lớn lựa chọn không phù hợp trước khi mất công so sánh.
Vải
Cotton. Thoáng, thấm hút tốt, dễ chịu ở khí hậu nóng. Nhược điểm là nhăn và lâu khô.
Linen. Thoáng nhất trong các loại phổ biến, rất hợp mùa nóng. Nhăn nhiều — nhưng ở loại vải này, nếp nhăn được coi là một phần đặc trưng chứ không phải lỗi.
Len. Ấm, ít nhăn, giữ phom tốt. Có loại len mỏng dùng được cả mùa nóng — nhẹ và thoáng hơn nhiều người nghĩ. Nhược điểm là cần bảo quản chống côn trùng.
Lụa. Nhẹ, mát, đẹp. Nhưng dễ hỏng vì mồ hôi, nước và ánh nắng, và cần chăm kỹ.
Sợi tổng hợp. Bền, ít nhăn, nhanh khô, giá dễ chịu. Nhược điểm chính ở khí hậu này là ít thoáng khí — mặc lâu trong trời nóng ẩm rất bí.
Vải pha. Cách dung hòa phổ biến. Một tỷ lệ nhỏ sợi tổng hợp trong vải tự nhiên giúp ít nhăn và bền hơn mà vẫn giữ được phần lớn độ thoáng.
Thông số vải đáng hỏi
- Thành phần — tỷ lệ từng loại sợi.
- Trọng lượng — vải nặng hay nhẹ, quyết định độ rủ và độ ấm.
- Có co rút không — vải đã xử lý chống co hay chưa. Nếu chưa, người thợ cần trừ hao.
- Cách giặt theo khuyến cáo.
- Có phai màu không ở lần giặt đầu.
Da
Với đồ da đặt riêng, điểm cần hỏi là cách thuộc và cách xử lý bề mặt.
Da giữ nguyên lớp mặt tự nhiên bền hơn và đẹp dần theo thời gian, nhưng dễ để lại vết. Da đã chà và phủ lớp bảo vệ thì đều màu và ít lộ vết hơn, nhưng không có được vẻ cũ đẹp theo năm tháng.
Ở khí hậu ẩm, da cần được thoáng khí và dưỡng định kỳ.
Gỗ
Với nội thất đặt riêng, ba câu quan trọng:
Gỗ tự nhiên hay gỗ công nghiệp? Gỗ tự nhiên bền, sửa được, nhưng co giãn theo độ ẩm và giá cao. Gỗ công nghiệp ổn định về kích thước, giá dễ chịu, nhưng ngấm nước là hỏng và khó sửa.
Đã sấy đúng độ ẩm chưa? Đây là câu quan trọng nhất với gỗ tự nhiên. Gỗ chưa sấy đủ sẽ cong vênh và nứt sau vài tháng — và lúc đó không sửa được.
Ghép bằng cách nào? Mộng gỗ bền hơn nhiều so với ghép bằng vít và keo, đặc biệt với đồ chịu lực.
Một nguyên tắc chung
Khi phân vân giữa chất liệu đẹp hơn và chất liệu phù hợp hơn với cách dùng thật, chọn cái thứ hai.
Món đồ chỉ tạo ra giá trị khi được dùng. Một bộ đồ đẹp mà mặc vào nóng, hay một chiếc ghế đẹp mà ngồi không thoải mái, cuối cùng đều bị bỏ — và toàn bộ khoản đầu tư thành lãng phí.
Hỏi đáp nhanh
Bốn câu nên trả lời trước khi xem mẫu là gì?
Dùng ở đâu, dùng bao nhiêu lần, giặt giũ thế nào, và chịu được mức chăm sóc nào. Bốn câu này loại bỏ phần lớn lựa chọn không phù hợp trước khi mất công so sánh.
Nhược điểm chính của sợi tổng hợp ở khí hậu này là gì?
Ít thoáng khí — mặc lâu trong trời nóng ẩm rất bí. Vải pha là cách dung hoà: một tỷ lệ nhỏ sợi tổng hợp giúp ít nhăn và bền hơn mà vẫn giữ được phần lớn độ thoáng.
Câu quan trọng nhất khi đặt đồ gỗ tự nhiên là gì?
Đã sấy đúng độ ẩm chưa. Gỗ chưa sấy đủ sẽ cong vênh và nứt sau vài tháng, và lúc đó không sửa được.
Phân vân giữa chất liệu đẹp hơn và phù hợp hơn thì chọn cái nào?
Cái phù hợp hơn với cách dùng thật. Món đồ chỉ tạo ra giá trị khi được dùng — bộ đồ đẹp mà mặc vào nóng thì cuối cùng vẫn bị bỏ.
